Kiểm duyệt Internet Trung Quốc, vì sự ổn định và lợi nhuận

Li vẫn còn trẻ với gương mặt còn đầy mụn trứng cá nhưng rất coi trọng công việc của mình. Li cho biết việc làm của anh giúp giữ môi trường trực tuyến trong sạch.

* Công xưởng kiểm duyệt

Li Chengzhi phải học rất nhiều khi lần đầu tiên làm công việc kiểm duyệt chuyên nghiệp.

Giống như phần lớn giới trẻ ở Trung Quốc, Li , 24 tuổi mới tốt nghiệp đại học cũng không biết gì về cuộc đàn áp Thiên An Môn năm 1989. Li chưa bao giờ nghe nói về Lý Hiểu Ba, nhà bất đồng chính kiến nổi tiếng nhất Trung Quốc, người được giải thưởng Nobel Hòa bình và đã chết trong tù hai năm trước.

Giờ đây sau khi được đào tạo Li biết phải cần tìm – và chặn những gì. Li bỏ ra hàng giờ để quét nội dung trực tuyến thay cho các công ty truyền thông Trung Quốc nhằm tìm kiếm bất cứ những gì sẽ làm chính phủ không hài lòng. Li biết làm thế nào để phát hiện ra những từ mã liên quan đến các nhà lãnh đạo và các vụ bê bối ở Trung Quốc, hoặc các chủ đề nào liên quan đến những gì chính phủ Trung Quốc không muốn dân chúng đọc.

Li vẫn còn trẻ với gương mặt còn đầy mụn trứng cá nhưng rất coi trọng công việc của mình. Li cho biết việc làm của anh giúp giữ môi trường trực tuyến trong sạch.

Đối với các công ty Trung Quốc, đứng về của các cơ quan kiểm duyệt chính phủ là vấn đề sống còn. Thêm vào đó, chính quyền yêu cầu các công ty tự kiểm duyệt nên họ thuê hàng ngàn người để kiểm soát nội dung.

Chính điều đó đã tạo ra một ngành công nghiệp mới đang phát triển và sinh lợi: các công xưởng kiểm duyệt.

* Công nghiệp dữ liệu

Li làm việc cho Beyondsoft, một công ty dịch vụ công nghệ có trụ sở tại Bắc Kinh, trong số các doanh nghiệp khác, đảm nhận việc kiểm duyệt cho các công ty khác. Li làm việc trong văn phòng ở Thành Đô.

Trong trung tâm của một khu công nghiệp công nghệ cao, không gian sáng sủa và mới giống như văn phòng của các công ty khởi nghiệp có vốn đầu tư lớn ở các trung tâm công nghệ như Bắc Kinh và Thâm Quyến. Gần đây văn phòng được dời sang chỗ này vì khách hàng phàn nàn rằng ở văn phòng trước đây nhân viên không thể làm việc thật tốt vì quá chật chội.

Yang Xiao người người đứng đầu bộ phận kinh doanh dịch vụ internet Beyondsoft bao gồm cả việc giám sát nội dung cho biết: “Mất một nhịp cũng có thể gây ra một sai lầm chính trị nghiêm trọng.” (Beyondsoft từ chối tiết lộ họ đang làm việc với công ty truyền thông hoặc các công ty trực tuyến Trung Quốc nào với lý do bảo mật.)

Trung Quốc đã thiết lập hệ thống kiểm duyệt trực tuyến tinh vi và rộng lớn nhất thế giới. Hệ thống này thậm chí còn phát triển mạnh mẽ hơn dưới thời Chủ tịch Tập Cận Bình, người muốn internet đóng vai trò lớn hơn trong việc tăng cường điều khiển xã hội của Đảng Cộng sản. Nhiều nội dung được coi là nhạy cảm. Các hình phạt ngày càng nặng.

Viễn ảnh mạng internet do chính phủ giám sát của Trung Quốc tạp ra sự cộng hưởng đáng ngạc nhiên ở các quốc gia khác. Ngay cả các nơi truyền thống về biểu hiện tự do như Tây Âu và Hoa Kỳ cũng đang xem xét các giới hạn kỹ thuật số của riêng họ. Các công ty như Facebook và YouTube tuyên bố rằng họ sẽ thuê thêm hàng nghìn người để kiểm soát tốt hơn nội dung của họ.

Những nhân viên như Li chứng tỏ sự cực đoan của phương pháp này – một biện pháp kiểm soát những gì hơn 800 triệu người dùng internet ở Trung Quốc nhìn thấy mỗi ngày.

Beyondsoft sử dụng hơn 4.000 nhân viên như Li tại các nhà máy kiểm duyệt nội dung, tăng lên từ khoảng 200 người trong năm 2016. Họ xem xét và kiểm duyệt nội dung cả ngày lẫn đêm.

Yang so sánh công ty của ông ta với nhà sản xuất sản xuất iPhone và các sản phẩm khác cho Apple lớn nhất “ Chúng tôi là Foxconn trong ngành công nghiệp dữ liệu”.

* Công nghệ kiểm duyệt

Nhiều công ty truyền thông trực tuyến có các đội ngũ đánh giá nội dung riêng, đôi khi có số lượng lên tới hàng ngàn người. Họ đang tìm tòi cách sử dụng trí tuệ nhân tạo ( AI) để đảm nhận công việc này. Người đứng đầuphòng thí nghiệm AI tại một công ty truyền thông trực tuyến lớn yêu cầu giấu tên vì chủ đề này rất nhạy cảm cho biết công ty ông có 120 mô hình máy học – machine learning.

Nhưng thành công chưa được bao nhiêu. Người sử dùng có thể dễ dàng đánh lừa các thuật toán.

“Các máy AI rất thông minh, nhưng chúng không thể thông minh như bộ não của con người, chúng bỏ sót rất nhiều thứ khi xem xét nội dung.” Li nói.

Beyondsoft có 160 người ở Thành Đô làm việc bốn ca một ngày để xem xét các nội dung chính trị nhạy cảm bằng một ứng dụng tổng hợp tin tức.

Cũng với ứng dụng đó, Beyondsoft có một nhóm khác ở phía tây thành phố Xi’an để xem xét các nội dung thô tục hoặc xúc phạm. Giống như khắp nơi trên thế giới, internet Trung Quốc đầy rẫy những nội dung khiêu dâm và các tài liệu khác mà nhiều người có thể thấy khó chịu.

Phần mềm Beyondsoft giác lướt qua các trang web và đánh dấu các từ có khả năng gây khó chịu bằng các màu khác nhau. Nếu một trang chứa đầy các từ được mã hóa màu thì cần phải xem xét kỹ hơn. Nếu chỉ có một hoặc hai, thì khá an toàn cho qua.

Theo trang web của Beyondsoft, dịch vụ giám sát nội dung được gọi là Rainbow Shield đã biên soạn hơn 100.000 từ nhạy cảm cơ bản và hơn ba triệu từ phái sinh. Các từ nhạy cảm về chính trị chiếm một phần ba trong tổng số đó, tiếp theo là các từ liên quan đến nội dung khiêu dâm, mại dâm, cờ bạc và dao búa.

* Quy trình đào tạo và huấn luyện

Trong văn phòng Thành Đô, nhân viên kiểm duyệt phải đặt điện thoại trong tủ ngoài hành lang. Họ không được chụp ảnh màn hình hoặc gửi bất kỳ thông tin nào đi từ máy tính.

Các nhân viên hầu hếtở độ tuổi ngoài hai mươi và đều tốt nghiệp đại học. Họ thường không nhận thức được, hoặc thờ ơ với chính trị. Ở Trung Quốc, các phụ huynh và giáo viên nói với giới trẻ rằng việc quan tâm đến chính trị chỉ có rắc rối.

Để khắc phục điều đó, ông Yang và các đồng nghiệp đã thiết kế một hệ thống đào tạo đặc biệt. Nhân viên mới bắt đầu khóa đào tạo “lý thuyết” một tuần, và trong thời gian này nhân viên cấp cao dạy cho họ những thông tin nhạy cảm mà họ không biết trước đó.

“Văn phòng của tôi ở sát bên phòng đào tạo chính”, ông Yang nói. “Tôi thường nghe thấy những âm thanh ‘Ah, ah, ah’ đầy ngạc nhiên.”

“Họ đã không biết gì về những thứ như ngày 4 tháng 6,” ông Yang nói thêm ý đề cập đến cuộc đàn áp Thiên An Môn năm 1989. “Họ thực sự đã không biết gì”.

Beyondsoft đã phát triển một cơ sở dữ liệu rộng lớn dựa trên thông tin mà ông Yang gọi là một trong những “năng lực cốt lõi” của mình. Cơ sở dữ liệu này cũng sử dụng phần mềm chống kiểm duyệt để thường xuyên truy cập những trang web bị chính phủ Trung Quốc chặn. Sau đó sẽ cập nhật cơ sở dữ liệu.

Nhân viên mới nghiên cứu cơ sở dữ liệu giống như chuẩn bị cho kỳ thi tuyển sinh đại học. Sau hai tuần, họ phải vượt qua một kỳ thi.

Trình bảo vệ màn hình trên mỗi máy tính đều như nhau: ảnh và tên của các uỷ viên Ủy ban Thường vụ Bộ Chính trị, lãnh đạo cao nhất của Đảng Cộng sản trước đây và hiện hành. Nhân viên phải ghi nhớ những khuôn mặt đó: Chỉ các trang web thuộc sở hữu của chính phủ và các blog chính trị được phê duyệt đặc biệt – có tên gọi là danh sách trắng – được phép đăng ảnh của các nhà lãnh đạo hàng đầu.

* Cấm được sai

Khi bắt đầu ca trực nhân viên được thông báo các hướng dẫn kiểm duyệt mới nhất mà khách hàng nhận được từ cơ quan kiểm duyệt của chính phủ. Sau đó họ phải trả lời khoảng 10 câu hỏi kiểm tra trí nhớ. Kết quả kiểm tra ảnh hưởng đến tiền lương của họ.

Một câu hỏi vào thứ Sáu gần đây là: Tên nào trong các tên sau đây là tên con gái của Li Peng, cựu Thủ tướng Trung Quốc? Câu trả lời đúng là Li Xiaolin, một mục tiêu chế giễu lâu nay trên mạng vì gu thời trang đắt tiền và vì có được chức vụ cao hoặc giàu có nhờ là con cháu của các quan chức cấp cao.

Đây là một câu tương đối dễ. Một bài kiểm tra khó hơn là phân tích các cách mà người dùng internet Trung Quốc lách kiểm duyệt nghiêm ngặt để bàn luận về các vấn đề hiện tại.

Lấy ví dụ, một bình luận trên một trang tin tức Hồng Kông năm 2017 đã so sánh sáu nhà lãnh đạo Trung Quốc kể từ Mao Trạch Đông với các hoàng đế trong triều đại nhà Hán. Một số người dùng Trung Quốc bắt đầu sử dụng tên của hoàng đế khi đề cập đến các nhà lãnh đạo. Nhân viên Beyondsoft phải biết tên hoàng đế nào ứng với lãnh đạo nào.

Tiếp theo đó là những bức ảnh của một chiếc ghế trống cũng bị cấm. Họ muốn ám chỉ ông Lý Hiểu Ba, người được giải thưởng Nobel mà không được phép rời khỏi Trung Quốc để tham dự lễ trao giải và được đại diện bởi một chiếc ghế trống. Các tài liệu tham khảo về tiểu thuyết của George Orwell “ Năm 1984” cũng bị cấm.

Những nhân viên như ông Li kiếm được 350 đến 500 đô la một tháng, khoảng lương trung bình ở Thành Đô. Mỗi nhân viên dự kiến sẽ xem xét 1.000 đến 2.000 bài báo trong một ca. Các bài viết được tải lên ứng dụng tin tức phải được phê duyệt hoặc từ chối trong vòng một giờ.

Không giống như các công nhân của Foxconn, nhân viên kiểm duyệt không làm việc quá giờ vì thời gian làm việc dài hơn có thể ảnh hưởng đến độ chính xác, ông Yang, giám đốc điều hành cho biết.

Họ cũng khá dễ mắc sai sót. Một bài viết về đệ nhất phu nhân Trung Quốc, Bành Lệ Viện, đã sử dụng nhầm bức ảnh của một ca sĩ nổi tiếng được đồn là có liên quan đến một nhà lãnh đạo khác. Chuyện này được người khác phát hiện ra trước khi tin được đưa lên mạng, ông Yang nói.

Li cho biết những sai sót nghiêm trọng hầu hết đều liên quan đến các nhà lãnh đạo cấp cao. Có lần Li đã bỏ qua một bức ảnh nhỏ của ông Tập trên một trang web không nằm trong danh sách trắng vì quá mệt mỏi. Li vẫn tự trách mình vì điều đó.

Khi được hỏi liệu có chia sẻ với gia đình và bạn bè những gì Li học được trong công việc hay không, chẳng hạn như vụ đàn áp Thiên An Môn, Li khẳng định không làm.

“Thông tin này không dành cho những người bên ngoài biết. Một khi nhiều người biết về việc này thì có thể gây ra tin đồn.”

Nhưng cuộc đàn áp là lịch sử. Đó không phải là tin đồn. Làm thế nào anh ta chấp nhận điều đó?

“Đối với những điều nhất định chỉ cần tuân theo luật,” Li nói.

Nguồn: Diên Vỹ – Việt Nam Thời Báo

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s